गीता · अध्याय 16
कुंडलीपंचांग

भगवद्गीता · अध्याय 16 / 18

दैवासुरसम्पद्विभागयोग

Daivāsura Sampad Vibhāg Yog · 24 श्लोक

इस अध्याय में

दैवी और आसुरी प्रवृत्तियों का वर्णन करते हुए श्रीकृष्ण अभय, सत्य, दया और संयम जैसे गुणों का महत्व बताते हैं। काम, क्रोध और लोभ से सावधान करते हैं तथा आचरण में शास्त्रीय विवेक अपनाने को कहते हैं।

सभी 24 श्लोक

  1. 16.1 अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः
  2. 16.2 अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम्
  3. 16.3 तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता
  4. 16.4 दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च
  5. 16.5 दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता
  6. 16.6 द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च
  7. 16.7 प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः
  8. 16.8 असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्
  9. 16.9 एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः
  10. 16.10 काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः
  11. 16.11 चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः
  12. 16.12 आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः
  13. 16.13 इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम्
  14. 16.14 असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि
  15. 16.15 आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया
  16. 16.16 अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः
  17. 16.17 आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः
  18. 16.18 अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः
  19. 16.19 तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान्
  20. 16.20 आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि
  21. 16.21 त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः
  22. 16.22 एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः
  23. 16.23 यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः
  24. 16.24 तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ
गीता के सभी 18 अध्याय 700 श्लोक, अध्याय-दर-अध्याय पूरी गीता किताब की तरह पढ़ें पन्ने पलटें, बुकमार्क रखें, जहाँ छोड़ा वहीं से

हिंदी अर्थ स्वामी रामसुखदास जी के अनुवाद पर आधारित है। अध्याय परिचय और श्लोकों के शीर्षक SachiBhakti की ओर से।