भगवद्गीता · अध्याय 17 / 18
श्रद्धात्रयविभागयोग
Śhraddhā Traya Vibhāg Yog · 28 श्लोक
इस अध्याय में
श्रद्धा के तीन प्रकार तथा उनके अनुसार आहार, यज्ञ, तप और दान का विवेचन किया गया है। अध्याय के अन्त में ॐ तत् सत् के महत्व की चर्चा है।
सभी 28 श्लोक
- 17.1 ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः
- 17.2 त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा
- 17.3 सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत
- 17.4 यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः
- 17.5 अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः
- 17.6 कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः
- 17.7 आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः
- 17.8 आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः
- 17.9 कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः
- 17.10 यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत्
- 17.11 अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते
- 17.12 अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत्
- 17.13 विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम्
- 17.14 देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम्
- 17.15 अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत्
- 17.16 मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः
- 17.17 श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः
- 17.18 सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत्
- 17.19 मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः
- 17.20 दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे
- 17.21 यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः
- 17.22 अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते
- 17.23 ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः
- 17.24 तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः
- 17.25 तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः
- 17.26 सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते
- 17.27 यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते
- 17.28 अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत्
हिंदी अर्थ स्वामी रामसुखदास जी के अनुवाद पर आधारित है। अध्याय परिचय और श्लोकों के शीर्षक SachiBhakti की ओर से।