भगवद्गीता · अध्याय 7 / 18
ज्ञानविज्ञानयोग
Jñāna Vijñāna Yog · 30 श्लोक
इस अध्याय में
श्रीकृष्ण अपनी प्रकृति, जगत् के आधार और माया का विवेचन करते हैं। ज्ञान-विज्ञान, विभिन्न प्रकार के भक्त तथा ईश्वर को जानने और उनकी शरण लेने की चर्चा है।
सभी 30 श्लोक
- 7.1 मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः
- 7.2 ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः
- 7.3 मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये
- 7.4 भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च
- 7.5 अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्
- 7.6 एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय
- 7.7 मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय
- 7.8 रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः
- 7.9 पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ
- 7.10 बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्
- 7.11 बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्
- 7.12 ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये
- 7.13 त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्
- 7.14 दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया
- 7.15 न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः
- 7.16 चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन
- 7.17 तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते
- 7.18 उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्
- 7.19 बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते
- 7.20 कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः
- 7.21 यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति
- 7.22 स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते
- 7.23 अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्
- 7.24 अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः
- 7.25 नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः
- 7.26 वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन
- 7.27 इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत
- 7.28 येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्
- 7.29 जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये
- 7.30 साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः
हिंदी अर्थ स्वामी रामसुखदास जी के अनुवाद पर आधारित है। अध्याय परिचय और श्लोकों के शीर्षक SachiBhakti की ओर से।