भगवद्गीता · अध्याय 10 / 18
विभूतियोग
Vibhūti Yog · 42 श्लोक
इस अध्याय में
अर्जुन श्रीकृष्ण की दिव्य विभूतियाँ जानना चाहते हैं। श्रीकृष्ण प्रकृति, देवताओं, ऋषियों और जीवों में अपनी प्रमुख विभूतियों का वर्णन करते हैं।
सभी 42 श्लोक
- 10.1 भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः
- 10.2 न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः
- 10.3 यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम्
- 10.4 बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः
- 10.5 अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः
- 10.6 महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा
- 10.7 एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः
- 10.8 अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते
- 10.9 मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम्
- 10.10 तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम्
- 10.11 तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः
- 10.12 परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान्
- 10.13 आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा
- 10.14 सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव
- 10.15 स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम
- 10.16 वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः
- 10.17 कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन्
- 10.18 विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन
- 10.19 हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः
- 10.20 अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः
- 10.21 आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान्
- 10.22 वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः
- 10.23 रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम्
- 10.24 पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम्
- 10.25 महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम्
- 10.26 अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः
- 10.27 उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम्
- 10.28 आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक्
- 10.29 अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम्
- 10.30 प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम्
- 10.31 पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम्
- 10.32 सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन
- 10.33 अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च
- 10.34 मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम्
- 10.35 बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम्
- 10.36 द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्
- 10.37 वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः
- 10.38 दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम्
- 10.39 यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन
- 10.40 नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप
- 10.41 यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा
- 10.42 अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन
हिंदी अर्थ स्वामी रामसुखदास जी के अनुवाद पर आधारित है। अध्याय परिचय और श्लोकों के शीर्षक SachiBhakti की ओर से।