गीता · अध्याय 1
कुंडलीपंचांग

भगवद्गीता · अध्याय 1 / 18

अर्जुनविषादयोग

Arjun Viṣhād Yog · 47 श्लोक

इस अध्याय में

कुरुक्षेत्र में दोनों सेनाओं को देखकर अर्जुन अपने स्वजनों, आचार्यों और मित्रों के वध की आशंका से व्याकुल होते हैं। वे युद्ध के परिणामों और कुलधर्म के विनाश पर प्रश्न उठाते हैं और शोक में धनुष रख देते हैं।

सभी 47 श्लोक

  1. 1.1 धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः
  2. 1.2 दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा
  3. 1.3 पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम्
  4. 1.4 अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि
  5. 1.5 धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान्
  6. 1.6 युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान्
  7. 1.7 अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम
  8. 1.8 भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः
  9. 1.9 अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः
  10. 1.10 अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम्
  11. 1.11 अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः
  12. 1.12 तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः
  13. 1.13 ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः
  14. 1.14 ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ
  15. 1.15 पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः
  16. 1.16 अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
  17. 1.17 काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः
  18. 1.18 द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते
  19. 1.19 स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत्
  20. 1.20 अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः
  21. 1.21 हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते
  22. 1.22 यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान्
  23. 1.23 योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः
  24. 1.24 एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत
  25. 1.25 भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम्
  26. 1.26 तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान्
  27. 1.27 श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि
  28. 1.28 कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत्
  29. 1.29 सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति
  30. 1.30 गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते
  31. 1.31 निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव
  32. 1.32 न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च
  33. 1.33 येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च
  34. 1.34 आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः
  35. 1.35 एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन
  36. 1.36 निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन
  37. 1.37 तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान्
  38. 1.38 यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः
  39. 1.39 कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम्
  40. 1.40 कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः
  41. 1.41 अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः
  42. 1.42 सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च
  43. 1.43 दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः
  44. 1.44 उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन
  45. 1.45 अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम्
  46. 1.46 यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः
  47. 1.47 एवमुक्त्वाऽर्जुनः संख्ये रथोपस्थ उपाविशत् एवमुक्त्वाऽर्जुनः संख्ये रथोपस्थ उपाविशत्
गीता के सभी 18 अध्याय 700 श्लोक, अध्याय-दर-अध्याय पूरी गीता किताब की तरह पढ़ें पन्ने पलटें, बुकमार्क रखें, जहाँ छोड़ा वहीं से

हिंदी अर्थ स्वामी रामसुखदास जी के अनुवाद पर आधारित है। अध्याय परिचय और श्लोकों के शीर्षक SachiBhakti की ओर से।